GESTEL L. (LEO)

Sortie du théâtre, Paris

Olieverf / doek: 49 x 34,5 cm

Op dit charmante schilderij neemt Leo Gestel (1881-1941) ons mee op een avondje uit in Parijs. We lopen mee met de stroom theaterbezoekers die het gebouw uitkomt. Op de stoep staat het vol met mensen die de voorstelling bespreken en de laatste roddels uitwisselen. Het licht van het theater stroomt over de elegant geklede mensen in de donkere straat. In de verte zien we de gevels van de huizen die verlicht worden door straatlantaarns. Een van de dames uit het groepje op de voorgrond kijkt ons nieuwsgierig aan, op zoek naar interessantere gesprekspartners. Zij maakt ons nog meer deelgenoot van de scene.

Aan het begin van de 20ste eeuw was Parijs de onmiskenbare hoofdstad van de moderne kunst. Jonge Nederlandse schilders gingen erheen om zich onder te dompelen in alle nieuwe artistieke ontdekkingen die daar werden gedaan. Kees van Dongen, Piet Mondri­aan en Jan Sluijters vonden er nieuwe richtingen om in te slaan, maar ook voor een impressionist als Isaac Israels was Parijs zijn tweede thuis.

Ook Leo Gestel was er regelmatig te vinden. Voor hem werden bezoeken aan Parijs een openbaring. Hij werd gefascineerd door het kleurge­bruik van de fauvisten en de onderwerpen en composi­ties van de impressionistische schilders en zoog al die nieuwe inzichten gretig in zich op. Na een bezoek aan Parijs in 1911, samen met Jan Sluijters ‘om het kubisme te ontdekken’ werd Gestel een van de belangrijkste Nederlandse modernisten uit het begin van deze eeuw. Zijn atelier aan de Jan Steenstraat in Amsterdam, de ‘Jan Steenzolder’, werd een trefpunt waar Nederlandse kunstenaars hun indrukken uit Parijs met elkaar deelden.

In 1907, toen Gestel dit schilderij maakte, was er van alles gaande in de moderne kunst in Parijs. Het kleurige expressionisme van de Fauves vierde hoogtij, een grote tentoonstelling van Paul Cézanne maakte enorme indruk op een jonge generatie latere kubisten, en Picasso schilderde zijn Demoiselles d’Avignon.

In dit schilderij is van al die moderniteit nog niet veel te merken. Wel lijkt Gestel gefascineerd te zijn geweest door de Parijse mode. De personages op het schilderij zijn volgens de laatste mode uitgedost en Gestel lijkt dat iets te hebben overdreven. De heer met zijn onmogelijk hoge boord en zijn hoog opgedraaide snorpunten en de vrouwen met hun onnatuurlijke silhouetten hebben iets karikaturaals. De dames vertonen de toen modieuze s-lijn: met behulp van een Droit-devant korset werd de buik naar achteren geduwd waardoor de boezem naar voren kwam en het achterwerk naar achteren.

Gestel had vele talenten en was van alle markten thuis. Hij was niet alleen schilder, maar verdiende aanvankelijk zijn brood als illustrator voor boeken en kranten en voerde vele reclameopdrachten uit. Zijn talent als karikaturist is in ons werk duidelijk te herkennen. Vanwege die veelzijdigheid noemden zijn vrienden hem Leonardo. Hij signeerde voortaan met Leo Gestel, in plaats van zijn eigenlijke naam Leendert, als referentie aan de meest veelzijdige kunstenaar uit de geschiedenis.