ISRAELS I.L. (ISAAC)

Amazones, Scheveningen

Olieverf/doek: 50,5 x 64 cm        1903(ca)

Vanaf het midden van de jaren ‘90 ging Israels ‘s zomers terug naar Den Haag waar hij samen met zijn vader aan het strand ging schilderen. Zij huurden dan een villa in Scheveningen. Isaacs in Amsterdam ontwikkelde impressionistische stijl bleek bij uitstek geschikt om het vrolijke strandleven met luchtige, lichte toets vast te leggen. Zijn schilderijen van ezeltje rijdende kinderen waren publiekslievelingen en zijn nog altijd bijzonder geliefd. Israels grapte dat de verkoop van een schilderij “de Hoogste der kunsten” was. Zijn ezeltje-rijdende kinderen werden gretig gekocht voor hoge prijzen, en kunnen alleen al om die reden als hoogtepunten in zijn oeuvre worden beschouwd.

Dit schilderij is daar een variant op: een snel met olieverf geschetste momentopname van twee meisjes die paarden hebben gehuurd om te gaan rijden langs de branding. Met brede vegen is de zee geschilderd. Het water dat hoog opspat onder de benen van de paarden vangt het licht.

Het zonnige strandleven werd een van de vaste thema’s binnen het oeuvre van Isaac Israels. Hij zette zijn ezel niet alleen op de Scheveningse boulevard en het strand, maar ook in Katwijk, Viareggio en Venetië. Naast kinderen op ezeltjes schilderde en tekende hij dames met parasols, mensen die flaneren op de boulevard, de drukte op de pier van Scheveningen en zonnebaders in badpak. Mensen die zich ontspannen en van het leven genieten werden steeds meer het hoofdmotief in zijn werk. Voor zijn vader Jozef was het Scheveningse strand het decor van het zware leven van de vissers. Isaac vond er een heel andere wereld: het mondaine strandleven. Twee verschillende werelden op dezelfde locatie: waar Isaac blonde spelende kinderen zag en mondaine badgasten, schilderde zijn vader sentimentele taferelen uit het harde dagelijkse bestaan van de vissers. Jozef hield ook niet zo van het strand. Hij bouwde in zijn atelier een ‘boerenhoekje’, waar zijn modellen konden poseren.

Israels schilderijen geven vaak de indruk van een momentopname, een snapshot, maar om een schilderij te maken is toch iets meer tijd nodig. Ook voor strandscènes als dit en zijn taferelen van dienstmeisjes op de Amsterdamse grachten vroeg hij mensen voor hem te poseren. In Scheveningen waren het vaak de dochters van vrienden die zijn modellen waren. Op veel van de schilderijen met ezeltje-rijdende kinderen zijn Agatha Pauw en haar vriendinnetje Suze Pont afgebeeld. Mogelijk waren zij ook de modellen voor dit schilderij. Wie er precies zijn afgebeeld is echter minder belangrijk; de gezichten zijn dan ook nauwelijks uitgewerkt. Het schilderij gaat over licht en kleur en biedt vooral de zintuiglijke ervaring van een warme dag aan een Hollands strand. Het felle zonlicht weerkaatst van de witte blouses van de meisjes en maakt de warmte voelbaar, het opspattende water onder de paardenhoeven is bijna te horen en talloze schakeringen van het water laten je de zee bijna ruiken. Dit schilderij toont Israels op zijn best: trefzeker, vol beweging en direct raak. Spontaniteit stond voorop. “Vooral niet te veel werken”, was zijn methode, “niet meer dan twee uur achter elkaar, niet te lang peuteren, dan ben je niet fris meer”.